Ngangu ti wâ, tongana mbeni oko ti akota ye ti mungo ngangu so azo ayeke sala kusala na ni, a kangbi yâ ni mingi na yâ ambage ota so aluti na ndo akpengba-ndia ti kusala ti lo: batango wâ na lege ti ndara, batango wâ so ayeke na lege ni pëpe (changement ti phase), na batango wâ na lege ti thermochimie. Lo yeke mû 40% ti si na 50% ti ndangba ngangu so a yeke mû, na a-application ti lo ayeke mingi mingi-. Na yâ ti aye so ayeke si laso ti leke na ngangu nga ti sara kua na ni, ndulu na aye kue so a yeke sara ti changé ngangu ayeke sara kua na ngangu ti wâ. Me, ndali ti so a lingbi ti kpe pëpe ti tene ngangu abuba na ngoi ti gbiango ngangu, a yeke sala kusala mingi pëpe na kode ti batango wâ mbilimbili ti bata ngangu ti courant (so ti tene, aye so asi so aye so a lï na yâ ni nga na aye so a sigigi na ni ayeke ngangu ti courant). Nde na so, a yeke sala kusala na ni mingi tongana mbeni kamba na yâ ti chaîne ti gbiango ngangu wala a yeke sala kusala gi na a-appareil ti chauffage.
Sensible ti bata wâ
Kode ti batango wâ so ayeke na lege ni ayeke mbeni kode ti batango na ti zingo wâ na lege ti salango kusala na achangement so ayeke si na yâ ti wâ ti mbeni ye. Kode ti kusala ti lo ayeke ngangu pëpe: a yeke bata wâ wala a yeke zi ni na lege ti ziango wâ wala salango si ye ni adë. Na ngoi ti kusala so, a yeke sala pëpe mbeni gbiango ye ti chimie wala mbeni gbiango ye na yâ ni, na a sala si a yeke ngangu pëpe ti komande ye ni kue na ti sala kusala nzoni. Na ndo ni, mara ti aye tongaso ti bata na wâ ayeke mingi so ngere ni ayeke ngangu pëpe, na a sara si a lingbi ti sara kua na ni na yâ ti akota ndokua. Kode so ayeke gi pëpe mbeni ye so akono mingi, me afa nga so a lingbi ti sala kusala na ni mingi na yâ ti ando mingi. Me, batango wâ na lege ni ayeke tingbi nga na ambeni kpale, na tapande, wungo ti ngangu so ayeke mingi pëpe, kota ti aye ti kusala, kota wâ so ayeke buba na ngoi ti batango wâ teti mbeni ngoi so aninga-, nga na wâ so ayeke sigigi na yâ ni so ayeke ngbâ lakue pëpe. A lingbi ti kangbi yâ ti aye so ayeke bata wâ so ayeke na lege ni na yâ ti ambage use: aye so ayeke ngu nga na aye so ayeke ngangu. Aye so azo mingi ayeke sara kua na ni ti bata na wâ ayeke ngu, mafuta ti chauffage, ingo so adë nga na wen so ayeke ngu. Na popo ti aye so, ngu, ndali ti so lo yeke nzoni ti bata zo nga lo yeke ngbâ lakue, nga ndali ti so ndowa ti batango wâ ti lo ayeke hon mingi pëpe degré 100 , a yeke sara kua na ni mingi na yâ ti a-appareil ti chauffage ti ngu na lege ti lâ nga na ti chauffage ti ndo. A-huile ti chaleur, so ayeke na nzoni ngangu ti chauffage ti ala nga na akota ndowa ti kusala ti ala, a sala kusala na ni na yâ ti akozo kusala ti batango ngangu ti chaleur so ayeke na popo-hoto- nga na so ayeke na kota ndowa -; me, ngere ti ala so ayeke kota mingi, wâ so alingbi ti gbi ni, nga na akota kpale so alingbi ti si na yâ ti a-appareil so ayeke na boucle so a kanga ni asara si yeke yeke a mû place ti ala na ambeni ye so ayeke nzoni mingi. Na yâ ti ambeni ye, a-salt so a futi ni, so ayeke na kete pression ti vapeur saturé, kete viscosité, kota conductivité thermique, non-flammabilité, nga na non-toxicité, ayeke sara kua nzoni na yâ ti a-température so alingbi na akota paramètre ti vapeur nga ayeke ngbâ kete ti vo ni, na a sara si a bâ ala tongana mbeni nzoni ye ti soro ni. Ye oko, tongana ndowa ni ayeke ngangu mingi, asaleté so a zia wâ dä alingbi ti buba a-tuyau nga na ambeni ye so andu ni, na a hunda ti tene a kiri a gi nda ti ye na ndo ni nga ti tene a leke yâ ti ala nzoni nga ti tene wâ ahon ndo ti ala pëpe na a-acier so ayeke fâ pëpe. A yeke bâ atênë so ayeke ngu-ingo, ndali ti so ala yeke na ngangu mingi ti mû wâ, tongana mbeni ye so alingbi ti bata wâ na yâ ti ngu (ahon 600 degré ); ye oko, teti so ala yeke na akota ye ti salango na kusala, a hunda ti sala ambeni ye nde ti bata tele ti ala ti tene système ni asala kusala nzoni, na kota ngele ti ala asala si ala ngbâ na yâ ti akozo mbage ti gingo nda ti ye.
Aye so azo mingi ayeke sara kua na ni ti bata na wâ ayeke béton, tênë nga na abrique so akpengba pëpe. Tongana a haka ni na aye so ayeke bata wâ so ayeke ngu, aye so ayeke bata wâ so akpengba alingbi ti sala kusala na akota ndowa na ti bata wâ mingi na yâ oko ndo ni, so ti tene wungo ti aye so a hunda ti sala na kusala ayeke kiri na peko nga nginza kue so a hunda ti sala na kusala ayeke kiri na peko.
Chaleur latente (changement ti phase) batango chaleur
Phase changement ti kode ti batango ngangu ti wâ aluti kozoni kue na ndo ti wâ so ahonde tongana kota lege ti batango ngangu ti lo. Kode so ayeke sala kusala na mungo wala ti zi gbâ ti wâ so ahonde na ngoi ti akota gbiango ye ti bata wâ. Na ngoi ti kusala so, wâ ti ye ni angbâ lakue gi oko. Kode ti batango ngangu ti wâ so ayeke na akota ye ti nzoni tongana kota ngangu ti wâ nga na kete wungo ti ngu.
A iri ye so na lege ni aye ayeke changé na yâ ti mbeni dutingo ti gue na mbeni nde, mbeni ye so ayeke sara si aye achangé. Mingi ni, gbiango ye so ayeke si na gbe ti aye so ayeke isotherme wala so ayeke nduru na-isotherme na a yeke gue legeoko na mbeni kota gbiango ye ti ngangu-so ti mû wala ti zi mbeni kota wungo ti wâ. A fa nda ti ngangu so tongana wâ so ahonde na yâ ti aphasi. Mingi ni, wâ so ahonde so ayeke na yâ ti gbiango ye ti mingi ti aye ayeke kota mingi ahon wâ so ayeke na yâ ti hingango ye. Na tapande, ngu ayeke na mbeni mbilimbili ngangu ti wâ so ayeke ndulu na 4,2 kJ/kg· degré , na na ngoi so lo londo na mbeni ye so ayeke ngangu ti ga mbeni ye so ayeke ngu (glace so ayeke lï na yâ ti ngu), ngu alingbi ti mû ngangu 355 kJ/kg tongana wâ so ahonde ti gbiango ti aphasi. Tongaso, na ndo tënë ti ngangu, salango kusala na wâ so ahonde ti sala si aphasi ti gbiango ye ayeke nzoni mingi ahon akode so aluti gi na ndo wâ ti hingango ye.
A-transition ti phase ti aye ayeke mingi ni mara ti aye osio: ngangu-kpengba, ngangu-ngu, ngangu-gaz, na ngu-gaz. Atâa so a-transition ti gaz solid-na gaz liquide- ayeke na akota ngele ti chaleur latente, akota gbiango ye ti volume na yâ ti aye so ayeke sara si a yeke ngangu ti sara kua na ni, na tongaso a yeke sara si a lingbi ti sara kua na ni pëpe. Na yâ ti ambeni ye, a yeke wara na yâ ti a-étude ni ambeni ye so ayeke ngangu pëpe, so ayeke si tongana mbeni ye so ayeke ngangu mingi alondo na mbeni dutingo ti cristal ti gue na mbeni nde, afa akete changement ti volume nga na supercooling so ayeke kete, me wâ so a sigigi na ni wala so a mû ni ayeke mingi ni kete ahon ambeni ye so ayeke sara si a-étude ni achangé. Na yâ ti a-transition ti phase ti solide-liquide, aye ayeke changé ti londo na mbeni ye so ayeke ngangu ti ga mbeni ye so ayeke ngu. Atâa so kusala so ahunda ti wara mbeni mbilimbili ye ti bata na ngu ni, gbiango ti volume ni ayeke kete mingi ahon ti so a yeke sara na yâ ti a-épreuve ti gaz so ayeke ngangu pëpe nga na a-épreuve ti gaz so ayeke ngangu pëpe, nga wâ so ahonde so ayeke na yâ ni ayeke kota mingi ahon ti so a yeke sara na yâ ti a-épreuve ti gaz so ayeke ngangu. Na lege ti asarango ye so, a yeke bâ fadeso a-transition ti phase so ayeke ngangu -liquide tongana kode ti batango chaleur so ayeke changé na yâ ti phase so ayeke nzoni mingi nga so azo mingi ayeke sara kua na ni.
Na ngoi ti e, a yeke wara mara ti aye mingi so a yeke sara kua na ni na yâ ti akode ti batango wâ so ayeke changé aphasie, so a kangbi yâ ni mingi na yâ ti ambage use so aluti na ndo ti aye so ayeke na yâ ti ni: aye so ayeke organique nga na aye so ayeke organique pëpe. Azo so ayeke sara kua na a-organique ayeke sara kua mingi na aye tongana cire ti paraffin, a-alcool nga na a-acide gras; na ngoi so a yeke fa aye so ayeke changé phase inorganique na lege ti asaleté hydratée cristalline, asaleté fondue, nga na atênë wala a-alliage ti ala. Na yâ ti aye kue, aye so ayeke changé aphasi organique ayeke nzoni mingi ti bata na ngangu ti wâ na yâ ti akete ndowa ti si na akota ndowa, me aye so ayeke changé aphasi inorganique ayeke fa nzoni kua ti batango ngangu ti wâ na yâ ti akota ndowa.
A yeke bata wâ na lege ti thermochimie .
Kode ti batango ngangu ti wâ so ayeke na lege ti thermochimie ayeke na kota ngangu mingi na yâ ti mbeni volume oko oko, so asi na ordre ti GJ/m3. Tongana a haka ni, ngangu ti aye so ayeke bata wâ so ayeke na lege ni ayeke gi ndulu na mbeni-dixième, na ti aye so ayeke bata wâ so ayeke na lege ni pëpe ayeke gi ndambo ni. Na ndo ni, na kangbingo yâ ti aréactif ni, kode so alingbi ti sara si a bata ngangu ti wâ so ayeke perdre pëpe na yâ ti chambre, na tongaso azo mingi abâ ni tongana mbeni oko ti akode so ayeke mû zendo mingi ti bata ngangu ti wâ na kota ndo nga na ngoi so aninga-. Na lege ti achangement nde nde so ayeke na yâ ti abungbi ti chimie so ayeke na yâ ti kua ti batango ngangu, a lingbi ti kangbi yâ ti batango ngangu ti chaleur ti thermochimie encore na yâ ti akota mbage use: batango ngangu ti chaleur ti chemisorption nga na batango ngangu ti chaleur ti réaction chimique.
Chemisorption ti batango wâ ayeke mbilimbili nzoni teti kusala na yâ ti ando so dê ayeke dä mingi pëpe. Lo zia bê ti lo na ndo lekengo na kangbingo yâ ti angangu ti physique wala ti chimie so ayeke na popo ti a-molécule (tongana ngangu ti van der Waals, ngangu ti électrostatique, na abungbi ti hydrogène) na popo ti akpengba adsorbant na a-adsorbant so ayeke gaz ti wara lege ti bata wâ na ti zi ni. Kode so andu mingi ni mara ti a-appareil use: oko ayeke mbeni système ti ingo so a sara ni na ngu so ayeke sara kua na pupu ti ngu tongana adsorbat; mbeni ayeke mbeni ye so ayeke na yâ ti ammoniaque so ayeke sara kua na akete kete ye ti ammoniaque tongana ye so ayeke mû yâ ti ngu. Tableau 1-2 afa ambilimbili mara ti aye, a-température ti batango wâ/ti zingo ni, nga na akota ye ti batango na ngangu ti ambeni ye so a yeke sala kusala na ni mingi ti bata na wâ ti chemisorption.
Tableau 1-2 A-propriété ti aye so a yeke sara kua na ni mingi ti bata na a-adsorption ti chimie:
| Système ti aye | Ye ti batango na wâ | Température ti batango wâ / ti zingo ni ( degré ) | Densité ti ngangu |
|---|---|---|---|
| A-Hydraté ti Salt | LiCl·H2O | 85 / 40 | 2622 kJ/kg |
| A-Hydraté ti Salt | CaSO4·2H2O | 150 / 60 | 277 kJ/kg |
| A-Hydraté ti Salt | Na2S·5H2O | 82 / 66 | 27,89 GJ/m3 |
| A-Hydraté ti Salt | MgCl2·6H2O | 104 / 61 | 17,82 GJ/m3 |
| A-Hydraté ti Salt | SrBr2·6H2O | 105 / 52 | 4,14 GJ/m3 |
| A-Hydraté ti Salt | MgSO4·7H2O | 150 / 25 | 21,99 GJ/m3 |
| Système ti aye | Ye ti batango na wâ | Température ti batango wâ / ti zingo ni ( degré ) | Densité ti ngangu |
|---|---|---|---|
| A-oxyde ti wen | SrCl2 | 96 / 52 | 1724 kJ/kg |
| A-oxyde ti wen | MnCl2 | 162 / 45 | 1296 kJ/kg |
A yeke sala kusala mingi na batango ngangu ti wâ ti réaction chimique na gbe ti akota ndowa nga na akota ndowa, na alege ti lo ayeke nde nde, so na popo ni a yeke wara lekengo méthane, lekengo na futingo ti ammoniaque, a-hydrure ti wen, a-carbonate, a-oxyde ti wen, na a-hydroxyde ti wen. Alege so ayeke sara si a bata na a zi ngangu ti wâ na lege ti kangbingo yâ ti abungbi ti aye so ayeke na yâ ti tere ti zo nga ti kiri ti bungbi ni. Mara ti batango ngangu tongaso ayeke na akota ngele ti salango ye, kota wungo ti ngangu, nga na mbeni kota ndowa ti kusala. Ye oko, na yâ ti aye so a lingbi a sara kua na ni, akpale angbâ, so na popo ni a yeke wara bango lege ti nginza, bubango ti aye nga na batango gaz. Tongaso, a lingbi a sara mbeni recherche so alï mingi na ndo ti akode ti sarango ye so alingbi na ni nga ti leke yâ ti aye ni nzoni ti tene a sara kua nzoni na yâ ti aye kue.
A-appareil ti batango wâ so ayeke na thermochimie ayeke na akpengba ye nga na gbâ ti aye ti mungo maboko, na ye so asara si a yeke futa nginza mingi ti komanse na ni. Na ngoi ni so, a yeke sara kua na ultra-kota ngangu ti ala na yâ ti unité ti volume oko oko pëpe. Na ndo ni, ndali ti so akode ti sarango na aye ti chimie so ayeke na yâ ni ayeke ngangu mingi, a yeke ngangu ti bâ mbilimbili wungo ti aye so ayeke si, nga ambeni kode ti sarango na ye ayeke na akpengba-ndia so a hunda ti tene a bata ni nzoni, na a sara si a yeke sara kua nzoni mingi na yâ ti système ni kue. Tongaso, a hunda ti tene a kiri a gi nda ti ye mingi na ndo ti kode ti batango ngangu ti wâ ti thermochimie ti leke na akpale so.